Truy cập: 20,052,226 lượt

Tiền lẻ

Ngày tôi bước chân vào Sài Gòn, cũng là ngày tôi chạm ngưỡng thiếu nữ. Mọi thứ lạ lẫm, lấp lánh, mê hoặc một cách xa xỉ. Từ phố phường không đông đúc với những chiếc ô tô cổ cổ, những chiếc vespa ấn tượng, duyên dáng những tà áo dài của các cô gái thị thành, đến miếng ngon đặc trưng vùng miền… Nơi đâu cũng neo vào tim tôi một ký ức đẹp.

Tôi ấp ủ trở thành một phần của Sài Gòn cũng từ những nỗi niềm khấp khởi đó. Đặc biệt là phút giây cầm trên tay kết quả kỳ thi tuyển sinh đại học. Tôi nhảy cẫng lên sung sướng như một đứa con nít vừa được người lớn cho que kem mát lạnh giữa trưa hè. Không cần quan tâm tới sự mong ngóng, chờ đợi, hồi hộp của người thân ở quê nhà, tôi lao nhanh lên chiếc xe đạp mini đánh một vòng các cung đường rợp bóng cây xanh, như một kẻ điên giữa trời nắng táp. Cái cách tôi ăn mừng chiến thắng nó chẳng giống với vẻ tiểu thư của một con bé nhà quê ra phố. Trong tôi tràn đầy nỗi vui.

Bà cụ bán nước ven đường thấy tôi mồ hôi nhễ nhại, liền lấy đưa tôi ly trà đá mát lạnh. Chẳng đợi bà mời, tôi cầm ly trà lên uống một mạch, nuốt cái ực ngon lành. Bà cười. Nụ cười của một bà tiên mà tôi vẫn thường nghe Ngoại kể mỗi đêm trăng sáng.

- Dạ, con cảm ơn bà.

Lúc này, bà mới từ tốn hỏi: Cháu còn khát nữa không? Có muốn uống thêm gì không?

- Đang cơn thòm thèm, chưa đã cái bụng, tôi đảo mắt một lượt chiếc xe đẩy cũ kỹ của bà, tìm kiếm thứ gì đó.

Bà tinh ý: “ở đây chỉ có nước ngọt và đá chanh thôi".

Vậy là tôi gọi một ly đá chanh, ít đường, ít đá. Bà ngước mắt nhìn tôi, hỏi lại: “Cháu gọi ly nước chanh vậy thì bà bán làm sao?”.

Tôi nhìn bà rồi từ tốn đáp: “Cháu không thích ngọt, cháu thích vị chua hơn”.

Bà khẽ cười! Nhưng đó mới chỉ là cuộc khởi đầu của một câu chuyện thú vị.

Vào mùa khô, vùng nào cũng cằn, cũng hạn. Thành phố bước qua tháng 7 rồi mà Sài Gòn cũng chẳng có lấy một giọt mưa tí tách. Vậy mà hồi bé cứ nghe bài hát “Tháng 6 trời mưa… trời mưa không dứt” của Nguyên Sa - Hoàng Thanh Tâm lại tưởng như thế thật! Tôi lảm nhảm.

Đang miên man trong dòng suy nghĩ, tôi bất chợt khựng lại. Bà cụ đang làm gì thế nhỉ? Tôi tò mò nhưng vẫn ngồi im quan sát đôi bàn tay đang nhất cử nhất động của bà. Càng chăm chú, tôi càng bị cuốn hút vào cái cách bà đếm và xếp ngay ngắn từng tờ tiền giấy. Cả cái cách bà buộc sợi dây thun vào xấp tiền lẻ để trong ngăn tủ theo mệnh giá. Nó chẳng giống với bất cứ ai tôi từng gặp.

Lúc này, tôi không muốn ngồi yên. Tôi buộc miệng hỏi: “Đồng tiền là thứ rất bẩn, sao bà phải xếp và cột lại cho nhọc ạ?"

Bà cười hiền: “Trên đời này, không có thứ gì bẩn bằng tâm của chúng ta nếu cứ nhìn đời bằng cặp mắt tiêu cực như thế cháu à!”.

- Là sao, cháu vẫn chưa hiểu lắm, thưa bà?

- Thì cháu vừa bảo đồng tiền là thứ bẩn nhất còn gì

- Dạ thì đúng là vậy mà bà.

- Bà nói cháu nghe và nhớ cho kỹ nhé: Đồng tiền kiếm được từ sức lao động chân chính mà có thì không gọi là bẩn được. Trên bề mặt đồng tiền, luôn thấm đẫm những giọt mồ hôi và cả nước mắt, trong đó có sự nhẫn nhịn, vượt khó của biết bao con người. Những tờ tiền luân phiên thay đổi chủ, nhưng giá trị của nó không bao giờ thay đổi. Vì vậy, chúng ta phải biết nâng niu đồng tiền, cũng chính là biết quý trọng giá trị của sức khỏe mà mình đã lao tâm khổ trí để kiếm được. Còn việc cháu thắc mắc vì sao bà lại xếp ngay ngắn các tờ tiền ư? Việc này, một phần là do tâm linh của bà. Vì bà ít học, việc làm thì rày đây mai đó, chưa từng kiếm ra nhiều tiền, nên bà luôn khao khát có một cuộc đời dù nghèo khó cũng bằng phẳng, suôn sẻ, chứ không quá nhăn nheo, rách nát như tờ tiền. Khi bà buộc chúng lại thành một khối là để gió không cuốn nó đi, hay lật tung mọi thứ vốn dĩ đã trật tự, ngăn nắp, gọn gàng cháu à!

Tôi nghe xong mà nổi hết gai óc. Vừa thương bà cụ nghèo khó, vừa kính trọng những suy nghĩ rất khác người nhưng đầy tính nhân văn của bà.

Bài học đầu tiên ở miền đất khách chẳng có gì là cao siêu, nhưng nó đã theo tôi đến tận bây giờ. Hơn 20 năm lăn lộn ngược xuôi với đời, hàng ngày, mỗi tờ tiền lẻ được thối lại sau các chuyến xe công nghệ, hay mua những món đồ ăn vặt còn thừa dù 1.000 đồng, 2.000 đồng… tôi cũng không quên xếp từng tờ ngay ngắn vào nếp, theo thứ tự giá trị, không phân biệt cũ mới, giống hệt cái cách bà lão năm xưa đã dạy.

Thói quen ấy tưởng chừng như khó lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày, lại luôn khiến tôi thấy tự hào mỗi khi có ánh nhìn soi mói. Tôi muốn giữ cho riêng mình niềm vui đầu tiên khi chạm vào thành phố này, như là cách tôi gìn giữ giá trị sức lao động của những con người lam lũ, nâng niu giọt mồ hôi rịn đẫm tờ tiền loang lổ của họ.

Trong ngày giãn cách, cầm những tờ tiền trên tay, tôi nhớ lại lời cụ bà dặn năm xưa, lại càng trân quý.

Vào cuối mỗi ngày, tôi vệ sinh từng tờ tiền, giặt cẩn thận và hong khô, không quên xịt khuẩn. Bởi tôi hiểu khi những tờ tiền được trao đi sẽ giúp người lao động Sài Gòn được an toàn phần nào từ mình.

Tôi cũng mang tinh thần ấy đến với mùa Xuân. Đặc biệt là với những gia đình có người thân qua đời vì Covid-19. Đó là mùa xuân không trọn vẹn với bao người. Hơn ai hết, cái điều mà nhân gian hay an ủi: lẽ vô thường, đã trở thành cứu cánh vực họ dậy, dù vết sẹo đã hằn sâu trong trái tim. Những tờ tiền mới trong bao lì xì đỏ, cũng được xịt khuẩn. Tôi cẩn thận đặt vào bao điều ước cho những mảnh đời khốn khó ngoài phố. Họ cũng cần được bảo vệ và yêu thương.

Sài Gòn, 2022

MINH ĐAN

Share on Myspace

Các bài khác

 
Trang Thơ Minh Đan

Top